Jaka jest definicja ronda??? Encyklopedia Warszawy podaje następujące określenie: „skrzyżowanie tworzące plac o kształcie zbliżonym do koła lub owalu”. Oczywiście Rondo ONZ – Organizacji Narodów Zjednoczonych – w Warszawie jak najbardziej mieści się w tak zdefiniowanym pojęciu.

Jest ono położone na styku ulic: od północy i południa: Aleja Jana Pawła II, od wschodu ulica Świętokrzyska, natomiast od zachodu ulica Prosta. Możemy stwierdzić, że „jest to klasyczne rondo z czterema wlotami ulic, wyposażone w sygnalizację świetlną. Układ komunikacyjny komplikują torowiska tramwajowe, przecinające wyspę centralną ronda z trzech kierunków. Dodatkowo część torowisk umożliwia tramwajom zmianę kierunku jazdy. (…) Utrudnieniem jest również fakt, iż ulica Prosta tuż za rondem staje się jedno jezdniowa”.

HISTORIA

Zanim doszło bezpośrednio do ukształtowania się Ronda w jego obecnej formie przebieg ulic miał inny kształt. Jedna z czterech odnóg Ronda ONZ ulica Świętokrzyska aż do II wojny światowej dochodziła jedynie do ulicy Bagno. „ Dopiero w 1955 roku przedłużono ją do ówczesnej ulicy Marchlewskiego (obecnie Aleja Jana Pawła II)”. Dlatego też „skrzyżowanie to stało się czterokierunkowe dopiero 4 grudnia 1963 roku, kiedy do tego miejsca przebito przedłużenie ulicy Kasprzaka – ulicę Prostą”. Samo rondo zostało oddane do użytku 5 października 1965 roku a jego układ zaprojektował Larry Oltmanns współpracujący z pracownią SOM.

STAN OBECNY

Rondo jest istotną arterią komunikacyjną Warszawy. Niestety w godzinach szczytu łatwo się korkuje. W przyszłości jednak oprócz istniejącego już przy nim zespołu przystanków autobusowych i tramwajowych, wraz z budowaną już stacją II lini metra C-10 utworzy ważny węzeł komunikacyjny.

C-10 Rondo ONZ to „planowana dziesiąta stacja drugiej linii warszawskiego metra, która ma być położona pod rondem ONZ. (…) Całość połączona zostanie w jeden system przejść podziemnych, do których będzie można się dostać 11 wejściami oraz 7 windami. (…) Będzie to najdłuższa stacja centralnego odcinka II linii metra, gdyż jej długość wyniesie 157 metrów. Wszystkie wyjścia utrzymane będą w kolorze szarym i będą prowadzić na przystanki w zespole Rondo ONZ”.

Warto dodać, że pierwotnie planowano połączenie stacji metra z przystosowaną do tego konstrukcją budynku Rondo 1. Stanowi on wraz z innymi obiektami bezpośrednią zabudowę ronda ONZ. Niestety projekt ten zarzucono, jednak pomimo tego warto przyjrzeć się w szczegółach występującym tu budowlom.

ZABUDOWA RONDA ONZ

Jakie budynki znajdują się wokół ronda ONZ? Oprócz wspomnianego już biurowca Rondo 1, należy wymienić jeszcze kolejny budynek Ilmet – nota bene przeznaczony do rozbiórki oraz chyba najciekawsza z punktu widzenia historii Warszawy Kamienica Żyda Lejba Osmosa. Omówię te trzy obiekty po kolei.

1) RONDO 1

Jest to nowoczesny biurowiec o łącznej wysokości 192 metrów z charakterystyczną, transparentną fasadą składający się z dwóch połączonych ze sobą części: niższego, 10 – kondygnacyjnego budynku (Rondo 1A), w którym dominują usługi i parking oraz 40 kondygnacyjnej wieży (Rondo 1B). W wieżowcu znajduje się około 55 tys. m2 powierzchni biurowej do wynajęcia, 18 szybkich wind panoramicznych oraz 2 windy towarowe. Mają tutaj swoje biura między innymi Agencja Unii Europejskiej ds. ochrony granic – Frontex – jedyna agenda unijna z siedzibą w Polsce.

Projekt Ronda 1 powstał we współpracy polskiej pracowni architektonicznej AZO i amerykańskiej firmy Skidmore, Owings & Merill specjalizującej się w projektowaniu budynków wysokich. Generalnym wykonawcą była firma HOCHTIEFF Polska, a sama budowa rozpoczęła się w 2003 roku. W 2005 roku otwarto budynek A, natomiast w rok później budynek B. 7 marca 2006 roku odbyło się uroczyste otwarcie całego obiektu. Budynek kosztował około 200 milionów euro.

Warto dodać, że w lutym 2011 roku Rondo 1 otrzymał certyfikat ekologiczny LEED Gold – dzięki zmniejszenia zużycia wody o 30%, zużycia prądu o 10% oraz wzrostowi odsetka pracowników dojeżdżających komunikacją miejską do 63%.

2) ILMET

Jest najniższym z budynków zaliczanych do wysokich warszawskich wieżowców. Ma on 83 metry wysokości – jednak znajdujące się na szczycie bardzo charakterystyczne logo Mercedesa podwyższa o 20 metrów jego bryłę. Budowę zakończono w 1997 roku. Inwestorem była austriacka firma Ilbau, a projektantami Miljenko Dumencic oraz Mirosław Kartowicz. Ilmet posiada 3-kondygnacyjny parking podziemny, który może pomieścić 164 samochody. Z ciekawostek warto dodać, że w jego wnętrzu znajduje się podświetlana plastikowa tuba zawierająca Akt położenia kamienia węgielnego z 12 czerwca 1995 roku oraz polskie i austriackie dzienniki i kilka polskich banknotów sprzed denominacji.

Pomimo funkcjonalności budynku nie spełnia on oczekiwań właściciela – szwajcarskiego banku UBS. Firma ta zdecydowała się rozebrać Ilmet i na jego miejscu wznieść nowy biurowiec, który będzie mógł konkurować z budynkiem Rondo 1. Rozpisano konkurs architektoniczny i w listopadzie 2011 roku wygrała go Duńska Pracownia Schmidt Hammer Lassen. Jest ona znana min. z realizacji budynku Duńskiej Biblioteki Królewskiej w Kopenhadze oraz powstającego Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze. 188 metrowy wieżowiec ma oferować około 60 tys. m2 powierzchni biurowej, a jego budowę przewidziano na lata 2012-2016. Obiekt ma zostać zbudowany zgodnie z nowoczesnymi standardami umożliwiając otrzymanie certyfikatu ekologicznego LEED.

3) KAMIENICA LEJBA OSMOSA

Ostatnim interesującym nas budynkiem w sąsiedztwie Ronda ONZ jest kamienica Żyda Lejba Osmosa. Jest to czteropiętrowa i jednopodwórzowa kamienica położona na Woli, przy ulicy Twardej 28, narożna z ulicą Ciepłą 1. Dziś jest jedyną pozostałością historycznego przebiegu ulicy Twardej w tej okolicy.

Kamienica powstała około 1910 roku. Do II wojny światowej większość jej mieszkańców stanowili Żydzi. Na parterze znajdowały się rozliczne sklepy: wędliniarnia, sklep nabiałowy, zakład fryzjerski oraz skład wina. Kamienica przetrwała wojnę w dosyć dobrym stanie. Nie była remontowana i przeznaczono ją na mieszkania kwaterunkowe. Kiedy w latach 60, XX wieku zbudowano Rondo ONZ, kamienica znalazła się w nietypowym położeniu względem ulicy, do której przynależy adresowo. Jej numer przypisany jest do ulicy Twardej, która od tamtego momentu faktycznie tamtędy nie przebiega – w wyniku przebudowy ulica Twarda straciła historyczny odcinek między Aleją Jana Pawła II a Prostą.

Z czasem kamienica przestała tętnić życiem. W 2009 roku z parteru kamienicy wyprowadziły się wszystkie punkty usługowe oraz wykwaterowani zostali wszyscy mieszkańcy i najemcy. Ogrodzono wejście na posesję i zamurowano okna parteru. Urząd Dzielnicy Woli wystawił ją na sprzedaż i kamienica czeka na swojego nabywcę.

PODSUMOWANIE

Okazuje się, że współczesna architektura może równie dobrze współistnieć z historycznymi zabudowaniami. Z pewnością nie unikniemy postępu technicznego – dobrze jeśli, tak jak w przypadku Ronda ONZ, zmiany mają usprawnić życie obywateli. Czekajmy więc na zbudowanie II linii metra oraz udogodnienia z tym związane. W końcu nie będziemy czekać w nieskończoność…

Pisząc ten artykuł autor korzystał głównie z internetowych encyklopedii Warszawawikia oraz z Wikipedia.